مراحل تهیه اسانس های خوراکی

معرفی مراحل تولید اسانس خوراکی

مراحل تولید اسانس خوراکی | آیا تا به حال به مراحل تولید اسانس فکر کرده اید؟ چگونه این عطرهای خاص از گیاهان گرفته می‌شوند؟ در این مقاله، با بررسی جزئیات تولید اسانس، به شما توضیح می‌دهیم که این فرآیند چگونه انجام می‌شود و اسرار این هنر را برای شما فاشا می‌کنیم. با ما همراه باشید.

اسانس خوراکی و تعریف

اسانس، ماده‌ای فرار و عطرده است که تحت شرایط خاص از گیاهان استخراج می‌شود. این ترکیبات غنی اغلب حاوی ترکیبات شیمیایی فرار از گیاهان هستند. نام اسانس معمولاً از نام گیاه مورد استفاده برای تولید عطر گرفته می‌شود.

انواع اسانس خوراکی با کاربردهای گوناگون

تعداد زیادی از اسانس‌های مختلف وجود دارد که هرکدام به ویژگی‌ها و کاربردهای خود مشهورند. این اسانس‌ها ممکن است دارویی، شیمیایی، خوراکی، میوه‌ای، آرایشی و بهداشتی باشند. در کل، آن‌ها به سه دسته اسانس محلول در آب، اسانس محلول در الکل و اسانس محلول در روغن تقسیم می‌شوند.

کاربردها و فواید اسانس خوراکی

اسانس‌های روغنی عمدتاً برای رایحه‌درمانی استفاده می‌شوند. این ترکیبات نوعی داروی گیاهی را نمایان می‌کنند که به حفظ سلامتی انسان کمک می‌کنند. از این اسانس‌ها به عنوان ضدعفونی‌کننده، ضدقارچ، ضدباکتری، مسکن دندان، محرک دستگاه گوارش، ضدالتهاب، ضدروماتیسم و خلط‌آور می‌توان استفاده کرد.

خصوصیات منحصربه‌فرد اسانس ها

ترکیبات اسانس‌ها بسیار فرار هستند و در معرض هوا به سرعت تبخیر می‌شوند. با گذر زمان فاسد نمی‌شوند و دارای خاصیت‌های ضدمیکروبی، ضدقارچی، ضدالتهاب، ضدسرطان و ضداکسیدان هستند. این ترکیبات بدون رنگ و بو هستند، اما در معرض نور خورشید یا هوا، رنگشان تغییر می‌کند. به همین دلیل، نگهداری این اسانس‌ها در ظروف تیره توصیه می‌شود.

اسانس گیاهی: مراحل تولید و کاربردها

دیگ پخت یا مخزن

در فرآیند تولید اسانس گیاهی، دیگ پخت یا مخزن اساسی است. جهت بالابردن کیفیت و مقاومت در مقابل ضربه، از جنس استیل ضد زنگ استفاده می‌شود. درب این مخزن نیز بسیار محکم و مهربان است، که در حین اسانس گیری، هیچ بوی نامطبوعی به بیرون نمی‌آید و هیچ گونه تبخیری رخ نمی‌دهد.

اسانس گیری حرفه‌ای

در این مرحله، دستگاه با یک شیلنگ به کندانسور متصل می‌شود. بخار گیاه به بخش اسانس گیر منتقل می‌شود و روغن یا اسانس باقی‌مانده دوباره به مخزن اصلی بازمی‌گردد. این عملیات تا حاصل شدن اسانس مطلوب، چندین بار تکرار می‌شود.

کندانسور و عرق گیری

مرحله کندانسور به خنک کردن بخارات و تبدیل آنها به مایع می‌پردازد. این فرآیند به عنوان عرق گیری نیز شناخته می‌شود.

شیر تخلیه اسانس

در این مرحله، اسانس توسط شیر تخلیه به مرحله آماده‌سازی می‌رسد. این شیر تخلیه جلوگیری می‌کند که اسانس روغنی تولید شده با آب مخلوط شود.

بیشتر بخوانید : اسانس یا طعم دهنده چیست؟

دستگاه پرکن اسانس

پس از بررسی مراحل تولید اسانس، حالا به پرکردن ظروف اسانس می‌پردازیم. دستگاه‌های پرکننده اسانس، از نوع دستی، اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک می‌باشند. این دستگاه‌ها به ویژه در زمینه‌های طب سنتی و عطاری‌ها به کار می‌روند. متخصصان طب سنتی و عطاران این اسانس‌ها را در خانه یا کارگاه‌های خود به کار می‌برند. به همین دلیل، دستگاه پرکن اسانس دستی از جمله محصولات پرطرفدار در دنیای ماشین‌سازی خودروی است.

تشکیل دهنده‌های اصلی اسانس ها

اسانس ها، این ترکیبات جذاب و معطر، از مواد گیاهی مختلف تشکیل می‌شوند. مواد اصلی تشکیل‌دهنده این اسانس ها عبارتند از:

1. تیمول
2. کومین آلدهید
3. آلفا پینن
4. بتا پینن
5. ژر ماکرن
6. لینالول
7. کارواکرول

ویژگی‌های منحصر به فرد اسانس ها

1. رنگ‌پذیری

اسانس ها در ابتدا بی‌رنگ هستند، اما پس از تعامل با هوا، به دلیل اکسیداسیون، رنگ تیره‌تری به خود می‌گیرند.

2. قابلیت تقطیر

این ترکیبات از طریق فرآیند تقطیر جدا می‌شوند و این امکان وجود دارد که به راحتی از آنها استفاده شود.

3. ترکیبات خاص

مخلوط اسانس ها متشکل از اسیدهای چرب و استرهای گلیسیرین نمی‌شود، که از روغن‌های جامد متفاوت است.

4. مقاومت در برابر فساد

اسانس ها ترش نمی‌شوند و تنها در تماس با هوا تغییر رنگ می‌دهند.

5. تنوع شیمیایی

ترکیبات شیمیایی اسانس ها، بسته به روش استخراج، محیط و نوع گیاه، متنوع است.

6. اثرات بهداشتی

اسانس ها ممکن است خواص ضدمیکروبی، ضدالتهاب و آنتی‌اکسیدانی داشته باشند.

کاربردهای گسترده اسانس خوراکی

1. صنایع غذایی و دارویی

اسانس های خوراکی در تولید محصولات غذایی و دارویی به عنوان افزودنی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

2. صنایع آرایشی و بهداشتی

در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی، اسانس ها به عنوان عطر و افزودنی‌های مفید به کار می‌روند.

روغن اسانسی: گنجینه‌ای از مواد گیاهی

روغن اسانسی، به عنوان یک مایع آبگریز و غلیظ، حاوی ترکیبات شیمیایی مختلف است که از قسمت‌های مختلف گیاهان استخراج می‌شود. این روغن ها به عنوان روغن‌های فرار، روغن‌های اثری، یا اترولئا شناخته می‌شوند.

گونه‌های معطر: رازهای روغن‌های اسانسی

روغن‌های اسانسی از گیاهان معطری نظیر اسطوخودوس و رزماری استخراج می‌شوند. حدود ۷۰۰ نوع مختلف گیاه حاوی این گنجینه ارزشمند هستند و روش‌های گوناگونی برای استخراج آن‌ها به کار گرفته می‌شود، که تقطیر از معروف‌ترین آن‌هاست.

اسانس تام: ارزش اقتصادی و طراحی خاص

در دنیای اسانس ها، اسانس تام به عنوان اصلی‌ترین و مهم‌ترین محصول جا افتاده است. این اسانس با عطر قوی و ماندگاری بیشتر، اقتصادی ارزشمند است. از عرق گیاهی و اسانس نوع دوم تولید شده و توسط تجهیزات خاص تقطیر می‌شود.

اسانس نوع اول: تغلیظ شده با رایحه گرم

تغلیظ شده از اسانس نوع اول، با ساختاری که ماندگاری کمتری دارد، در یخچال نگهداری می‌شود. این نوع اسانس دارای عطر و رایحه فراوانی است و از اسانس نوع اول جلوه بیشتری دارد.

کاربرد اسانس ها در صنایع غذایی

صنایع غذایی از اسانس ها به عنوان یکی از عناصر اصلی خود بهره‌مند هستند. تولید نوشیدنی‌ها با طعم‌های متنوع، آدامس، کیک و کلوچه، و بیسکوییت‌های لذیذ، نمونه‌هایی از این کاربرد هستند. تولید چای‌های عطر دار نیز نشان از گستردگی استفاده از اسانس ها در این صنعت دارد.

مصرف اسانس در مواد غذایی

1. تولید اسانس میوه: برخی از محصولات معروف از این دسته عبارتند از…
2. تولید اسانس پرتقال
3. تولید اسانس لیمو ترش
4. تولید اسانس گل محمدی
5. تولید اسانس انواع سبزیجات

نکات مهم در استفاده از اسانس ها

استفاده از اسانس ها به شدت رواج یافته و امروزه به سادگی قابل دسترس است. با افزودن چند قطره اسانس، محصولات با طعم و مزه متفاوتی ایجاد می‌شود. برای حفظ تازگی اسانس ها، نیاز است که آنها را در محیط خنک و خشک، در ظروف مات و سربسته، و دور از نور نگهداری کنیم.

دوز مصرفی مناسب برای اسانس ها

میزان استفاده از اسانس در محصولات مختلف غذایی متفاوت است و در حدود یک دهم تا یک درصد ممکن است. به عنوان مثال، در محصولات لبنی مانند بستنی، دوز استفاده از اسانس حدود 0.05 درصد است.

روش‌های استخراج اسانس از گیاهان

روش تقطیر به سه صورت مختلف انجام می‌شود:
1. تقطیر با استفاده از آب
2. تقطیر با استفاده از آب و بخار آب
3. تقطیر با استفاده از بخار آب

روش‌های دیگر نیز وجود دارند که شامل استفاده از حلال‌های شیمیایی، گاز دی‌اکسید کربن، روش پرس سرد و تیغ‌زدن گیاه می‌شوند، و همگی با توجه به ترکیب شیمیایی اسانس، دوام و استقامت محصول تنظیم می‌شوند.

تجهیزات لازم برای تولید اسانس خوراکی

1. سیستم سورتینگ
2. دستگاه‌های خردکن
3. دستگاه‌های خشک‌کن تفاله‌ها
4. مخزن‌های خیساندن
5. برج‌های تقطیر
6. فیلترهای ضروری
7.دستگاه‌های تبخیرکننده
8.ماشین‌های مخلوط‌کننده

مخزن اسانس: مکان حیاتی تولید اسانس

در دستگاه های تولید اسانس، مخزن اسانس به عنوان جایگاه اصلی برای قرار گیری مواد اولیه برای تولید اسانس شناخته می‌شود. این ماده اولیه ممکن است گیاهان تازه، عرق گیاهی یا ترکیبی از عرق گیاهی و اسانس دوم باشد.

بیشتر بخوانید: اسانس های خوراکی چه تاثیری بر سلامتی دارند؟

درب مخزن: حفاظت از کیفیت بازده اسانس

در روش تقطیر، که یک روش معمول برای تولید اسانس است، اسانس از اجزای گیاه به فاز بخار منتقل می‌شود. بنابراین، در دستگاه های تولید اسانس، درب مخزن نه تنها دارای دسته‌های خاص است، بلکه با یک واشر سیلیکونی برای مهار خروج بخار نیز مجهز شده است.

سیستم خنک کننده: حفظ کیفیت با انتقال اسانس

یکی از اجزای اصلی دستگاه اسانس، سیستم خنک کننده است که مسئولیت خنک کردن بخارات داغ و انتقال اسانس از فاز بخار به فاز آبی را برعهده دارد. این سیستم کندانسور است و توجه به انتخاب نوع مناسب آب در آن حائز اهمیت است.

بخش اسانس گیر: جدا کردن و ذخیره اسانس

نتیجه تقطیر در بخش اسانس گیر جمع‌آوری می‌شود. این بخش برای جدا کردن اسانس تام یا اسانس دوم از ماده اولیه و ذخیره آن طراحی شده است. این بخش از متریال شیشه و استیل ساخته شده و اسانس در قسمت بالای آن جمع‌آوری می‌شود.

لوله ها و اتصالات: جابجایی موثر بخار و محصول نیمه تولید شده

لوله ها و اتصالات رابط نقش مهمی در جابجایی بخار و محصول نیمه تولید شده ایفا می‌کنند. این لوله ها دارای ویژگی‌های ضدزنگ و مقاوم در برابر خوردگی هستند و عمر طولانی دارند.

کولینگ تاور: بهینه‌سازی بازده و جلوگیری از اتلاف آب

کولینگ تاور یا برج خنک کننده به عنوان یک وسیله خنک کننده آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. این وسیله با استفاده از هوای خنک و سیستم سرمایش تبخیری، آب گرم خروجی از کندانسور را خنک کرده و دوباره به کندانسور بازمی‌گرداند. این عمل باعث کاهش مصرف آب و جلوگیری از اتلاف آن می‌شود.

بخش تست عصاره: نظارت دقیق بر فرآیند تولید

در فرآیند تولید اسانس، بخش تست عصاره نقش مهمی در تعیین زمان اتمام اسانس گیری دارد. این بخش این امکان را می‌دهد که اپراتور با چشیدن مزه عصاره، زمان مناسب برای پایان دادن به فرآیند را تشخیص دهد.

ترمومتر: کنترل دقیق دما در دستگاه

در فرآیندهایی که گرما و حرارت در آنها تولید می‌شود، کنترل و نظارت بر دما امری بسیار حیاتی است. داخل دستگاه های تولید اسانس، از یک ترمومتر برای اندازه‌گیری دما درون مخزن استفاده می‌شود.

در این مقاله به مراحل تولید اسانس خوراکی، فواید و کاربرد های آن پرداختیم. از اینکه همراه ما بودید متشکریم.