نشاسته صنعتی | تعریف، روشهای تهیه و کاربردها
مقدمه:
نشاسته صنعتی یکی از مهمترین و پرکاربردترین مواد در صنایع غذایی و غیرغذایی است. این ماده که از منابع گیاهی به دست میآید، به دلیل خواص و قابلیتهای منحصر به فرد خود، در تولید محصولات مختلف از جمله غذاها، داروها، کاغذ، نساجی و سایر صنایع مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله، به بررسی تعریف نشاسته صنعتی، روشهای تهیه آن و کاربردهای گستردهای که در صنایع مختلف دارد، میپردازیم.
تعریف نشاسته صنعتی:
نشاسته صنعتی یک پلیساکارید پیچیده است که از طریق فرآیند تهیه نشاسته از منابع گیاهی به دست میآید. منابع گیاهی معمولاً شامل گندم، ذرت، سیبزمینی و برنج هستند. نشاسته از طریق استخراج و پالایش از گیاهان استخراج میشود و به صورت پودری یا گرانولی در دسترس است.

روشهای تهیه نشاسته صنعتی:
استخراج:
این روش شامل شستشو و سپس پالایش منابع گیاهی مانند ذرت و سیبزمینی است. سپس با استفاده از روشهای فیزیکی و شیمیایی، نشاسته از ماده آغشته به آن استخراج میشود.
تفتدهی:
در این روش، نشاسته بهوسیله حرارت در دمای بالا متخلخل میشود تا ترکیبات غیرنشاسته از آن جدا شوند. سپس نشاسته خنثی شده و آبگیری میشود.
پیشتیمار:
در این روش، نشاسته به تیمارهای قبلی مانند آبگیری، جدا سازی سلولز و پالایش میشود.
کاربردهای نشاسته صنعتی:
صنایع غذایی:
همچنین نشاسته صنعتی به عنوان یک افزودنی غذایی و عامل ضخیمکننده در محصولات مختلف مانند سسها، پودینگ، نان، شیرینیپزی، آدامس و بیسکوییت استفاده میشود. همچنین، در تولید محصولات لبنی، بستنی و شکلات نیز نشاسته صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
صنایع دارویی:
نشاسته صنعتی در تولید داروها و مکملهای غذایی به عنوان یک ماده پالایشدهنده، استحکامدهنده و جاذب رطوبت استفاده میشود. این نشاسته در قرصها، کپسولها و پودرهای دارویی استفاده میشود.
صنایع کاغذ و نساجی:
بنابراین نشاسته صنعتی در تولید کاغذ و کاغذمنشیات به عنوان یک ماده ضخیمکننده و جذبکننده جوهر استفاده میشود. همچنین، در صنعت نساجی نیز در فرآیند رنگبری و ضدپلشت استفاده میشود.
صنایع لاستیک و چسب:
همینطور نشاسته صنعتی در تولید لاستیک و چسب به عنوان عامل پالایشدهنده و افزودنی ضخیمکننده مورد استفاده قرار میگیرد.
صنایع بهداشتی و آرایشی:
این نشاسته صنعتی در تولید محصولات بهداشتی و آرایشی مانند شامپو، کرمهای ضدآفتاب، لوسیون و محصولات پاک کننده به عنوان یک ماده گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد.
نتیجهگیری:
نشاسته صنعتی به عنوان یک ماده پرکاربرد در صنایع مختلف، از جمله صنایع غذایی، دارویی، کاغذ، نساجی و صنایع بهداشتی و آرایشی، استفاده میشود. خواص ضخیمکنندگی، پالایشدهندگی و استحکامدهندگی آن، این ماده را برای استفاده در محصولات مختلف بسیار مورد توجه قرار داده است.